(®)  InvestAz-dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz

İnvestAz İnvestisiya Şirkəti tərəfindən aparılan həftəlik bazar araşdırmalarına görə 11–15 may 2026-cı il tarixləri qlobal maliyyə bazarları üçün həm makroiqtisadi göstəricilərin, həm də geosiyasi proseslərin eyni anda bazar narrativini dəyişdirdiyi mürəkkəb və ziddiyyətli bir həftə oldu. ABŞ-da açıqlanan inflyasiya və istehsal göstəriciləri Federal Ehtiyatlar Sisteminin gələcək addımları ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artırarkən, Avrozonada və Almaniyada zəif iqtisadi dinamika Avropadakı struktur problemlərin dərinləşdiyini göstərdi. Bununla yanaşı, ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çinə səfəri bazarlarda ehtiyatlı optimizm yaratdı, ABŞ–İran münasibətlərində yenidən artan hərbi ritorika isə risk iştahını məhdudlaşdırdı. Nəticədə dünya birjalarında aktivlər vahid istiqamətdə yox, fərqli və selektiv şəkildə hərəkət etdi.

Həftənin ən vacib iqtisadi hadisələrindən biri ABŞ-da açıqlanan inflyasiya göstəriciləri oldu. CPI və daha sonra açıqlanan PPI hesabatları göstərdi ki, qiymət təzyiqləri hələ də tam nəzarət altına alınmayıb. İstehlak və istehsal qiymətlərində gözləniləndən yüksək rəqəmlər bazarda “FED faiz endirimlərinə daha gec gedə bilər” düşüncəsini gücləndirdi. İnvestorlar artıq iqtisadi zəifləmədən çox, inflyasiyanın inadkar qalmasına fokuslanmağa başladılar. Bu isə bazarlarda əvvəlki aylarda formalaşmış “yumşaq monetar siyasətə keçid” narrativini zəiflətdi.

ABŞ iqtisadiyyatında əmək bazarının hələ də tam çökməməsi və istehlak aktivliyinin müəyyən səviyyədə qalması dollar üçün dəstək yaratsa da, bazar eyni zamanda yüksək faizlərin iqtisadiyyatı gələcək aylarda daha sərt şəkildə zəiflədə biləcəyindən narahatdır. Buna görə də dollar güclənsə də, bu yüksəliş tam stabil və inamlı xarakter daşımadı. Valyuta bazarında əsas dinamika “güclü iqtisadiyyat” yox, “uzun müddət yüksək faiz” qorxusu üzərində formalaşdı.

Avrozonada və Almaniyada açıqlanan ÜDM və biznes aktivliyi göstəriciləri isə Avropanın zəif iqtisadi trayektoriyada qalmağa davam etdiyini göstərdi. Almaniyada həm sənaye, həm də xidmət sektorunda aktivliyin aşağı səviyyədə qalması investorlarda belə bir düşüncə yaratdı: Avropa iqtisadiyyatı artıq qısamüddətli zəiflik yox, daha struktur problemlərlə üzləşir. Avrozonada iqtisadi artımın minimal səviyyədə qalması Avropa Mərkəzi Bankının manevr imkanlarını daha da məhdudlaşdırdı. Bu vəziyyət avro üzərində təzyiq yaratdı və EUR/USD məzənnəsində dolların ciddi üstünlüyü hiss olundu.

İngiltərədə isə iqtisadi göstəricilər qarışıq siqnallar verdi. Bir tərəfdən iqtisadi aktivlik zəif qalır, digər tərəfdən isə qiymət təzyiqləri tam azalmır. Bu isə Bank of England üçün ən çətin ssenarilərdən birini yaradır: zəif iqtisadiyyat və davam edən inflyasiya riski. Nəticədə, funt sterlinq həftə boyunca dalğalı və eniş yönlü hərəkət nümayiş etdirdi.

Geosiyasi müstəvidə isə həftənin ən diqqətçəkən hadisələrindən biri ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çinə səfəri oldu. Vaşinqton və Pekin arasında keçirilən görüşlər bazarlarda əvvəlcə optimizm yaratdı. Xüsusilə texnologiya, ticarət və enerji sahələrində mümkün əməkdaşlıq mesajları investorların risk iştahasını müəyyən qədər artırdı. Bazarın əsas ümidi ABŞ–Çin münasibətlərində uzun müddətdir davam edən iqtisadi qarşıdurmanın nəzarətli mərhələyə keçə bilməsi idi.

Lakin, bu optimizm tam dominant narrativə çevrilmədi. Çünki investorlar artıq anlayırlar ki, ABŞ–Çin münasibətlərində qısamüddətli diplomatik yumşalma hər zaman uzunmüddətli sabitlik demək deyil. Buna görə də bazar Trampın Çin səfərinə “ehtiyatlı optimizm” ilə yanaşdı.

ABŞ–İran münasibətlərində isə vəziyyət əks istiqamətdə inkişaf etdi. Həftə ərzində Körfəz regionunda hərbi aktivliyin artması, Hörmüz boğazı ilə bağlı risklərin yenidən gündəmə gəlməsi və qarşılıqlı sərt açıqlamalar enerji bazarlarında risk premiumunu yüksəltdi. ABŞ tərəfi İranı regionda destabilizasiya yaratmaqda ittiham edərkən, Tehran Vaşinqtonun hərbi təzyiq siyasətini sərtləşdirdiyini bildirdi. Bu gərginlik bazarda riskdən qaçış davranışını tam aradan qaldırmağa imkan vermədi.

Neft bazarında bu geosiyasi risklər dərhal qiymətlərə təsir etdi. Həftənin əvvəlində qlobal iqtisadi zəiflik səbəbindən təzyiq altında olan neft qiymətləri, ABŞ–İran gərginliyinin artması fonunda yenidən yüksəliş meyli göstərdi. İnvestorlar artıq yalnız cari təchizat vəziyyətini deyil, Hörmüz boğazında mümkün uzunmüddətli riskləri də qiymətləndirməyə başlayıblar.

Qızıl bazarında isə daha mürəkkəb dinamika müşahidə olundu. Yüksək inflyasiya, geosiyasi risklər və qlobal qeyri-müəyyənlik qızıla dəstək versə də, dolların güclü qalması və yüksək faiz gözləntiləri qiymətli metalın ucuzlaşmasını şərtləndirdi. Buna baxmayaraq, investorların qızıla marağı tam olaraq itməyib, çünki bazar artıq onu yalnız təhlükəsiz liman deyil, sistem riskinə qarşı qoruyucu aktiv kimi də qiymətləndirir.

Kriptovalyuta bazarlarında isə həftə boyu yüksək volatillik müşahidə olundu. ABŞ–Çin münasibətlərində yumşalma xəbərləri risk iştahasını müəyyən qədər artırsa da, yüksək faiz gözləntiləri və geosiyasi risklər kriptovalyutaların sabit yüksəliş trendinə keçməsinə mane oldu. Bitkoin və əsas altkoinlərdə qısamüddətli yüksəliş cəhdləri olsa da, investor davranışında ehtiyatlılıq dominant olaraq qaldı.

Ümumilikdə, 11–15 may 2026 həftəsi qlobal bazarlara çox vacib mesaj verdi: artıq bazarlar yalnız iqtisadi göstəricilərlə idarə olunmur. İnvestorlar eyni anda həm inflyasiya risklərini, həm mərkəzi bank siyasətini, həm ABŞ–Çin münasibətlərini, həm də geosiyasi konfliktləri qiymətləndirirlər. Bu isə bazarların daha həssas, daha qeyri-sabit və daha sürətli narrativ dəyişikliklərinə açıq mərhələyə daxil olduğunu göstərir.

Bu həftə bazaraların diqqət mərkəzindəki əsas xəbərlər Avrozonada, Almaniyada, Yaponiyada, Kanadada və İngiltərədə dərc olunacaq inflyasiya (CPİ və PPİ) göstəriciləri olacaq olacaq.

Bu həftə ərzində həmçinin, Amerikada, Avrozonada, Almaniyada və İngiltərədə, Yaponiyada sənaye və xidmət sektorlarında Biznes Aktivliyi İndeksi göstəriciləri, İngiltərədə əmək bazarı, Yaponiyada ÜDM hesabatı, ABŞ-da İşsizlik Müavinəti üçün Müraciətlərin Sayı da dərc olunacaq.

Eləcə də diqqətlər Yaxın Şərqdə geosiyasi proseslərin inkişaf dinamikasına yönələcək.

EUR

Ötən həftəyə 1.17440 həddində başlayıb 1.17870 hədlərinə kimi bahalaşan EURUSD məzənnəsi həftənin sonuna doğru kəskin ucuzlaşdı və həftəlik şamını 1.16160 səviyyəsində tamamladı. Məzənnə Yaxın Şərqdə davam edən hərbi əməliyyatlar fonunda dolların güvənli liman missiyasını davam etdirəcəyi ehtimallarının təsirilə eniş tendensiyasını davam etdirə bilər.

GBP

Keçən həftəni 1.35500 həddində başlayıb, 1.36520 hədlərinə kimi bahalaşan GBPUSD məzənnəsi də həftənin sonuna doğru kəskin ucuzlaşdı və həftəlik şamını 1.33220 səviyyələrində tamamladı.

Lakin, hazırda 1.33320 hədlərində ticarət olunan GBPUSD cütlüyündə “ayılar” qiyməti 1.33000 həddinin altında qoruyub saxlaya bilsələr, eniş tendensiyası daha kəskin xarakter ala bilər.

XAU/USD

Ötən həftə 4691$-dan 4773$-a kimi bahalaşan qızıl daha sonra sərt eniş yaşadı və həftəlik şamını 4538$-da başa vurdu. ABŞ - İran münasibətləri “cash” dollara tələbi artırdığı üçün qızıl yeni həftəyə də enişlə başladı. “Ayılar” qiyməti 4500$ həddinin altında qoruyub saxlaya bilsələr, eniş tendensiyası davam edə bilər.

“İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin Tədris və Analiz Departamenti

“İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tənzimlənir. Şirkət, 09.01.2016-cı il tarixli 087986 saylı lisenziyası əsasında broker, anderraytinq (diler), marja ticarəti (forex), fərdi investorların portfelinin idarə edilməsi, market meykerlik və sair investisiya xidmətləri üzrə fəaliyyət göstərməkdədir.

Risk bildirişi

Yuxarıda göstərilən məlumatlar tamamilə tövsiyə xarakterlidir. Bu fəaliyyət üzrə həyata keçirilən əməliyyatlar yüksək risk qrupuna daxildir və “İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” QSC yuxarıda göstərilən məlumatlar əsas götürülməklə, həyata keçirilən investisiya əməliyyatları üzrə heç bir öhdəlik daşımır.